Recensie ‘Gids voor vrouwen met ADHD’

Na een pittige periode waarin mijn concentratievermogen en energie volledig zijn verdwenen, pak ik een boek op wat me al een tijdje ligt aan te kijken vanaf de leuning van de bank. Ik heb het boek al eerder opgepakt, maar dat de verschillende letters samen een woord of zelfs een zin vormen kwam toen niet aan. Mijn brein was een inspiratieloze smurrie wat apathisch voor me uit staren redelijk kan verwerken, maar daar is ook alles mee gezegd. Mede door die ervaring sta ik nu veel meer open voor slimme tips en goede lessen om mijn ADHD beter te beteugelen. Want zo zonder enige gevoel van controle af te denderen op een burn-out, dat hoeft voor mij niet meer. Ik sla vol verwachting het boek ‘Gids voor vrouwen met ADHD’ open.

Overmoedig mezelf voor de gek houden

Vol goede moed begin ik aan het boek, een hoofdstuk per keer. Als ontspanning overdag of voor het slapen gaan lees ik wat stukjes en langzaamaan komen woorden en zinnen weer een beetje aan in mijn uitgeputte brein. “Als ik nu het boek gewoon uitlees en dan even een recensie schrijf, komt het vast goed. Dan hoef ik geen hulp te vragen, onder ogen te zien dat het niet lukt, de taak uit handen te geven, controle los te laten en voldoe ik toch aan de belofte om een recensie te posten.” denk ik.

Natuurlijk, dat is een heel realistisch plan wanneer je eerst vooral heel veel zieker aan het worden bent (want acceptatie en loslaten blijven moeilijk) en vervolgens blijkt dat het opkrabbelen na rock bottom geen rechte lijn vooruit is. Dit is een glansrijk voorbeeld van hoe ik mezelf vakkundig voor de gek kan houden, want ik trap er wel met open ogen in om vervolgens teleurgesteld te raken in mezelf. Daar word ik niet energieker van natuurlijk.

Totaal geen besef van tijd

Wanneer ik na drie hoofdstukken lezen mijn boekenlegger van dichtbij bekijk, zie ik dat ik de brief is van de uitgever van het boek heb gebruikt. Bovenaan de brief staat de verzenddatum, 25 augustus 2015. Het duurt even voordat tot me doordringt hoe lang geleden dat is, het besef van tijd is totaal verdwenen. Ik schaam me rot en merk dat ik vol loop met negatieve gedachten over wat ik ‘toch allemaal best moet kunnen’ en dus niet heb gedaan. Niet goed deze gedachten, dat staat zelfs precies zo in dit boek!

Ik laat het en lees op mijn nieuwe slakkentempo verder, ik leg het later per email wel uit aan de uitgever in de hoop dat zij na het lezen iets snappen van mij als ADHDvrouw met een ingewikkeld hoofd. Het kost moeite, maar ik merk dat ik de lessen van schrijver Terry Matlen en mijn vaardigheidstraining (zie Plannen en prioriteiten stellen kan ik ook leren) probeer toe te passen als ik mezelf in de weg zit. Dat is een leuke meevaller! Blijkbaar heb ik nu al iets geleerd.

Structuur voor ADHDbrein

De ‘Gids voor vrouwen met ADHD’ is geschreven door Terry Matlen en vertaald in het Nederlands door Wouter Scheen. Terry Matlen is psychotherapeut, consultant, coach, schrijver, moeder en ADHDvrouw, Wouter Scheen heeft ruime ervaring met het vertalen van boeken over psychiatrische aandoeningen en leerproblemen. Met de juiste kennis en schrijfervaring zit het wel goed en dat is tijdens het lezen te merken.

Het boek is in hapklare hoofdstukken per thema opgedeeld, korte alinea’s met duidelijke tussentitels geven structuur per pagina en bullitpoints helpen met het lezen van de vele handige en heldere opsommingen. Deze structuur gaat verder dan een paar leuke tussentitels per hoofdstuk gebruiken, dit is bedacht door iemand die mijn hersenen lijkt te snappen en niet schroomt om mijn aandacht te leiden met talloze slimme trucs. Hierin is overduidelijk rekening gehouden met het ADHDbrein, dat leest prettig en ik sla het werkelijk op!

Haalbaar, leesbaar en lekker praktisch

De beste tips en trucs voor veel voorkomende problemen en ergernissen bij ADHD zijn geen wereldschokkende ontdekkingen. Sterker nog, als het wel zo was weet ik niet of wij ADHDvrouwen wel zo zitten te wachten op ingewikkelde ontdekkingen die een plek moeten krijgen in het overmatig drukke dagelijks leven. Terry Matlen heeft daar in elk geval weinig mee en komt met praktische, slimme, makkelijk uitvoerbare, goedkope of gratis en realistische voorstellen om de struikelblokken voor ADHDvrouwen aan te pakken. Per hoofdstuk weet ze in korte tijd talloze tips te delen terwijl ze dit ophangt aan zeer herkenbare en vaak hilarisch beschreven anekdotes uit het dagelijks leven van een vrouw met ADHD.

Al lezend voelt het heel haalbaar om in elk geval enkele tips te implementeren en in de loop der tijd het boek nog eens uit de kast te pakken als ik weer op dezelfde valkuil stuit. Ze moedigt de lezers aan dat ook zo te doen, pik er nu je parels uit die je direct wil toepassen en kijk later naar andere relevante tips. Het is niet de bedoeling dat het opvolgen van haar tips een onoverzichtelijke berg aan klussen wordt! Juist met die constante reminders om het haalbaar te houden weet ze de spijker op de kop te slaan. Als vrouw met ADHD weet zij als geen ander welk vernietigende effect het heeft om jezelf keer op keer teleur te stellen.

Pijnlijk herkenbaar

Het onderscheidend vermogen van de schrijver is naast haar professionele ervaring en schrijftalent natuurlijk het feit dat ze zelf een vrouw met ADHD is, dat werkt opvallend goed in dit boek. Ze weet welke automatische gedachten er opduiken, welke verwijten we onszelf maken, hoe we ons proberen te meten met onrealistische beelden van de ‘perfecte vrouw’ en hoe dit alles bovenop de bijna onvermijdelijke pijnlijke ervaringen uit de kindertijd komt waardoor overgevoeligheid en een verstoord zelfbeeld vrij spel krijgen.

In elk hoofdstuk wordt de zwarte kant van te hoge verwachtingen en te streng zijn voor jezelf meegenomen, dit is in mijn beleving verschrikkelijk belangrijk. Doen alsof het alleen maar kommer en kwel is geeft weinig ruimte om met goede moed aan de slag te gaan om je leven met ADHD beter in te richten, maar doen alsof het één groot feest is gaat voorbij aan de lijdensdruk van ADHD én het vruchteloos proberen aan te pakken van de symptomen. Ook hierin is de eigen ervaring en professionele ervaring van Terry Matlen onderscheidend, zonder te betuttelen of te overdrijven geeft ze slimme tips die goed uitvoerbaar zijn en geeft ze een voorzetje hoe je de moeilijke fase van implementeren door kan worstelen. Soms is het simpelweg de tanden op elkaar en doorzetten, soms is het hulp inroepen en je daar niet voor hoeven schamen. Want als ik één ding uit het boek heb geleerd is dat hulp pure noodzaak is, geen zwakte. Dat moet ik als mantra op mijn badkamerspiegel schrijven wil ik daar werkelijk in gaan geloven voor mezelf, dat ik haar durf te geloven is al een hele stap vooruit.

Kies je eigen tips, mantra en hulptroepen

Ergens in het boek oppert Terry Matlen dat je haar boek vooral als werkboek moet zien. Pak het uit de kast wanneer het nodig is om jezelf er weer even aan te herinneren dat je niet alles én zelf én perfect én zonder moeite hoeft te doen. Uit het boek spreekt begrip, herkenning en hoop, dat maakt dat de voorstellen voelen als een zetje in de juiste richting. Terry Matlen heeft geen oordeel over het probleem en je gevoel erbij, dat ze het snapt geloof ik direct. Ze spoort wel aan er pro-actief wat aan te doen en je verantwoordelijkheid hierin serieus te nemen.

Elk hoofdstuk zoomt in op één thema dus tips terugvinden in het boek is makkelijk. Na een introductie van wat ADHD is komen de problemen en mogelijke oplossing op het gebied van werk, huishouden, administratie, vriendschappen, relaties, hormonale veranderingen, gezin, opruimen, zintuiglijke overgevoeligheid en boodschappen doen voorbij. Niet alle vrouwen met ADHD hebben moeite met al deze zaken en dat kan in de loop der tijd natuurlijk veranderen. De stukken over kinderen en jongeren met ADHD en hoe ADHD moeders daarmee omgaan zijn bijvoorbeeld voor mij interessant om mee terug te kijken op mijn eigen jeugd. Ik wil het boek nog eens doorbladeren en wat tips voor mezelf opschrijven om te proberen, bij de meeste voorgestelde tips zie ik het voor me en snap ik waarom het kan werken. Daarnaast realiseer ik me nu nog meer dat ik sneller, vaker en meer om hulp mag vragen om dingen voor mezelf en anderen soepeler te laten lopen. De begripvolle doch strenge aanpak van het boek blijkt haar weg al te hebben gevonden in mijn overprikkelde hersenen die toch werkelijk de informatie weten te absorberen.

Uitgebreide informatie ADHD en hormonen

Jarenlang zijn vrouwen buiten beeld gebleven in de wetenschap en gezondheidszorg, hormonale schommelingen bij vrouwen met ADHD is mede daarom een onderwerp waar nog weinig over bekend is. Toch weet Terry Matlen een hoofdstuk met zinnige informatie, goede tips en gedegen wetenschappelijke bronnen te vullen om in de dagelijkse praktijk meer grip te krijgen op veranderingen die door hormonen kunnen ontstaan. Ze bespreekt het opstarten van de menstruatiecyclus en puberteit bij meisjes met ADHD, menstruatie en PMS, hormonale veranderingen en de keuze voor of tegen medicatie bij zwangerschap, perimenopauze en menopauze waarin het oestrogeenniveau verandert en hoe dit effect heeft op de uiting van ADHD. Ook deelt ze waardevolle inzichten in hoe om te gaan met de verandering in (ernst van) symptomen en welke behandelmethoden er mogelijk zijn.

Dit is uiteraard nog maar het topje van de ijsberg, maar dit heldere overzicht geeft gedegen kennis om niet langer te hoeven afzien als een eenzame martelaar wanneer er hormonen in het spel zijn en gericht hulp te zoeken bij een arts nu we iets meer weten over welke behandelingen kunnen helpen. Het mogen ervaren en erkennen van lijdensdruk door hormonen én ADHD krijgt zo een beetje meer ruimte. Je bent niet gek en je bent zeker niet alleen!

Praktisch en herkenbaar, eigen motivatie belangrijk

Ik heb ‘Gids voor vrouwen met ADHD’ met plezier gelezen omdat het vlot leest, het ADHDvrouwen met hun typerende problemen realistisch beschrijft en vol zit met humoristische beschrijvingen van herkenbare anekdotes uit het dagelijks leven waarbij zelfspot niet wordt vermeden. De talloze tips en aanbevelingen lijken effectief en praktisch uitvoerbaar, door de indeling van het boek kan je het ook werkelijk makkelijk uit de kast pakken om voor een bepaald struikelblok een oplossing te vinden. Het uitvoeren van dit plan steunt alleen wel volledig op je eigen motivatie, dus daar ligt uitstelgedrag op de loer. Luisteren naar de woorden van Terry en echt gelijk actie ondernemen is waarschijnlijk de beste strategie, dat zal alleen niet altijd lukken. Houd daar rekening mee en stel jezelf een haalbaar doel, dan kan je vlot en gericht starten met tips van Terry implementeren.

Zorg voor jezelf, koop een boek

In het boek worden gebrek aan goede zelfzorg, negatief zelfbeeld en angst aan de hand van tips en anekdotes op een directe en heldere manier aangekaart. Door te stellen dat voor jezelf zorgen moet, of een rustmoment inbouwen geen luxe maar noodzaak is, komt deze boodschap hopelijk echt aan bij de lezer (na veel herhaling, gelukkig weet Terry Matlen dat ook). Ik neem het in elk geval serieus door deze stellige manier van schrijven, alleen bij de vele tips en trucs waarin een keuze gemaakt kan worden of er mogelijk geen probleem is op dat gebied vind ik het woord ‘moeten’ minder noodzakelijk. Nu heb ik zelf een flinke aversie tegen moeten dus ook een lichte allergie voor het woord, toch kan ik me voorstellen dat er daardoor bij andere lezers ook aversie ontstaat tegen die specifieke tips.

Stap over dat kleine kritiekpunt heen en je hebt een fijn en praktisch boek waarin herkenning met een lach en een traan centraal staan om je echt verder te helpen. Ik denk dat er weinig boeken zijn die kennis, herkenning, begrip, respect en praktisch uitvoerbare tips op een laagdrempelige en prettig leesbare manier zo succesvol weten te combineren en werkelijk passen bij hoe het brein van een ADHDvrouw werkt. Een enorm leuk detail is natuurlijk dat onze website achterin het boek wordt genoemd als een van de zes tips voor verdere interessante informatie, dat is een hele leuke verrassing!

Informatie ‘Gids voor vrouwen met ADHD’ van Terry Matlen

  • Titel: Gids voor vrouwen met ADHD
  • Geschreven door: Terry Matlen
  • Nederlandse vertaling door: Wouter Scheen
  • ISBN 978-90-79729-98-2
  • Uitgever: Hogrefe, gespecialiseerd in tests, vragenlijsten, boeken en tijdschriften over psychologie
  • Meer informatie over ‘Gids voor vrouwen met ADHD’, bestellen kan bij Bol.com voor €22.50

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *